Afscheid op maat
Maatwerk wordt de norm in het hedendaagse afscheidsbloemwerk. Nabestaanden kiezen steeds nadrukkelijker voor kleuren, vormen en materialen die passen bij de persoon van wie zij afscheid nemen. Een handgeschreven boodschap, een geliefde bloem of een onverwachte presentatie maakt het verschil. Tegelijkertijd ontstaan nieuwe oplossingen rond herbruikbaarheid, afbreekbare materialen en natuurbegraafplaatsen. Deze special laat zien hoe actuele ontwikkelingen en inventief vakmanschap samenkomen in bloemwerk dat niet volgens vaste conventies, maar vanuit een persoonlijk verhaal vorm krijgt.
Herfst in beweging
De herfst van nu draait om meer dan warme kleuren en herkenbare seizoensmaterialen. Nieuwe constructies verleggen de grenzen van het boeket, terwijl 3D-technieken en herbruikbare ondergronden ruimte bieden voor een andere manier van ontwerpen en produceren. Materialen uit de natuur ontmoeten gekweekte bloemen; royale blikvangers krijgen compacte, commercieel toegankelijke varianten. Zo wordt het seizoen een proeftuin voor balans, vorm en techniek. Deze special laat zien hoe experiment en vakmanschap de herfsttraditie richting geven.
Vrijstaande boeketten
‘Een opvallende ontwikkeling binnen de bloemsierkunst is de opkomst van vrijstaande boeketten. Dit fascineert mij, omdat het uitdaagt om duidelijker te definiëren wat een boeket eigenlijk is. Het concept vindt zijn oorsprong in de gebonden werken uit Standing Ovations van Gregor Lersch, waarin botanische materialen op constructies werden gebonden. Inmiddels ontwikkelden ontwerpers als Lersch en Frédéric Dupré deze techniek richting boeket.
Tijdens de International Floristry Teacher Seminar 2025 kwamen internationale bloemschikdocenten in onze school tot deze definitie van een handgebonden boeket: gebonden in de hand, met één dominant bindpunt, waarbij bloemen van water kunnen worden voorzien en de vorm behouden blijft wanneer het vanaf het bindpunt wordt verplaatst.
Deze definitie laat nog de keuze van techniek vrij; korenschoof, parallel of bijvoorbeeld binden op een punt. Waar je ook voor kiest, belangrijk zijn vakmanschap, houdbaarheid, respect voor het materiaal en een sterke esthetische uitstraling. Toch zal er wel discussie blijven: wanneer is iets daadwerkelijk ‘handgebonden’? Hoeveel buisjes mogen erin?
Juist het opzoeken van de grenzen en de bijbehorende vrijheid maakt vrijstaande boeketten interessant en levert verrassende ontwerpen op: bloemisten kunnen experimenteren met balans, proportie en constructie. De techniek krijgt inmiddels ook aandacht binnen verschillende opleidingen van het Boerma Instituut.’
‘Wat er niet staat, kun je niet verkopen’
Groots bloemwerk kan volgens floral designer Hanneke Frankema ook best commercieel zijn. Toen zij nog een winkel had in Friesland, verkocht ze ook omvangrijke arrangementen. Die trokken in de etalage of op een presentatietafel direct de aandacht. Niet iedere klant heeft daarvoor de ruimte of het budget, maar juist daarom zette Frankema er kleinere ‘broertjes en zusjes’ naast: toegankelijke varianten met dezelfde vormentaal.
In haar herfstserie keert dat principe terug. Een groot object met 3D-geprinte esdoornbladeren krijgt compacte tegenhangers op een eenvoudiger voet. Lampionnen verschijnen als royale blikvanger én in een kleiner formaat. Ook de met een 3D-pen gemaakte frames zijn in een maxi- en miniversie uitgewerkt. Techniek en materiaalbeeld blijven herkenbaar, terwijl formaat, hoeveelheid bloemen en productietijd veranderen.
De werkwijze vraagt voorbereiding, maar biedt volgens Frankema ook commerciële ruimte. Herbruikbare frames en ondergronden kunnen in stille uren seriematig worden gemaakt en later opnieuw worden gevuld. In haar winkel verkocht ze de kleine uitvoeringen afzonderlijk en als set. Het grote werk bracht klanten bij de presentatie; de kleinere objecten maakten de vertaling naar verschillende budgetten en ruimtes. Haar ervaring: ‘In sommige gevallen is massa toch echt kassa.’
‘Het fascineert mij dat je altijd iets anders kunt maken’
‘Na het afronden van mijn bloemenopleiding en meesteropleiding startte ik achttien jaar geleden als freelancer voor grote bruiloften, beurzen en bedrijven. Het fascineert mij dat je altijd iets anders kunt maken. De mogelijkheden zijn eindeloos. Ik haal mijn inspiratie overal vandaan. De natuur, reizen, seizoenen, sociale media of gewoon een rondje door het bos of de kasteeltuinen lopen. Ik combineer kleuren, vormen en materialen in mijn hoofd en ga dan aan de slag.’
‘Ik vind het heerlijk om te combineren met gekweekte bloemen, maar ook met materialen uit de natuur. Wat je in de natuur vindt, krijg je niet op de veiling en wat je op de veiling krijgt, vind je niet in de natuur. Zelf ben ik dol op orchideeën, verschillende soorten met mooie kleuren. Die gebruik ik het liefst in elk arrangement. Mijn huiskamer staat ook vol met verschillende soorten orchideeën, die ik dan weer opnieuw in bloei probeer te krijgen.’
‘Bloemwerk mag ook een verhaal vertellen’
‘Een belangrijk onderdeel van ons werk is afscheidsbloemwerk. Juist daarin merk ik hoe bijzonder het vak van bloemist kan zijn’, vertelt Pascal Zijlmans. ‘Op een van de meest intense momenten in het leven mogen wij iets maken dat troost biedt, herinneringen verbeeldt en persoonlijkheid laat zien.’ Voor hem gaat rouwbloemwerk daarom over persoonlijkheid, betekenis en beleving. ‘Een arrangement moet echt passen bij de persoon voor wie het wordt gemaakt. Als bloemist kun je op zo’n intens moment nog iets betekenen. Daar ligt een enorme kracht voor ons vak.’
Zijn inspiratie vindt Pascal allereerst bij mensen. ‘Iedereen heeft een eigen verhaal, karakter en herinneringen. Dat probeer ik terug te laten komen in mijn werk.’ Ook de natuur is een belangrijke inspiratiebron. Hij werkt graag met natuurlijke bloemen, planten en materialen en benut hun uiteenlopende vormen, kleuren, structuren en bewegingen. ‘Ik vind het mooi als een arrangement niet te perfect of gemaakt oogt, maar juist natuurlijk en eigen.’
Pascal ziet een groeiende behoefte aan beleving en betekenis. ‘Mensen willen niet alleen het eindresultaat zien. Ze vinden het ook interessant om te zien hoe iets ontstaat en met welke aandacht en vakmanschap het wordt gemaakt.’ Daarnaast signaleert hij meer aandacht voor natuurlijke en biologisch afbreekbare materialen. ‘De toekomst van het bloemenvak ligt niet alleen in het maken van mooie bloemstukken, maar vooral in het vertellen van verhalen, het creëren van beleving en het bieden van persoonlijke aandacht.’